Cảnh giác bệnh quai bị ở trẻ em: Nhận biết sớm & cách phòng ngừa hiệu quả

Thời gian gần đây, phòng khám chuyên khoa Nhi – Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng liên tục ghi nhận nhiều trường hợp trẻ đến thăm khám với tình trạng sưng đau vùng mang tai (thường được gọi vui là gương mặt “ông địa”).

Quai bị là bệnh nhiễm trùng cấp tính do siêu vi trùng thuộc nhóm Paramyxovirus gây ra, đặc trưng bởi tình trạng sưng đau tuyến nước bọt (chủ yếu là tuyến mang tai). Đa số trường hợp diễn tiến lành tính và có thể tự hồi phục sau 7 – 10 ngày, nhưng nếu không được theo dõi và chăm sóc đúng cách, bệnh vẫn có thể dẫn đến những biến chứng ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe của trẻ.

quai bi

Nhận diện các biểu hiện lâm sàng

Bệnh thường khởi phát với các triệu chứng dễ nhầm lẫn với cảm sốt thông thường:

  • Sốt, mệt mỏi, chán ăn
  • Sưng đau vùng góc hàm (dưới tai)
  • Đau khi nhai hoặc nuốt

Lưu ý: Ở giai đoạn đầu, trẻ có thể chỉ sốt và mệt, chưa xuất hiện sưng tuyến nước bọt, do đó dễ bị bỏ sót nếu không theo dõi kỹ.

Biến chứng nguy hiểm có thể gặp

Mặc dù đa số trường hợp diễn tiến nhẹ, quai bị vẫn có thể gây một số biến chứng nghiêm trọng nếu không được xử trí kịp thời:

  • Viêm tinh hoàn (thường gặp ở bé trai lớn)
  • Viêm buồng trứng (hiếm gặp ở bé gái)
  • Viêm màng não, viêm não
  • Viêm tụy

Việc phát hiện sớm và theo dõi sát giúp hạn chế nguy cơ biến chứng.

Hướng dẫn xử trí khi nghi ngờ trẻ mắc quai bị

Khi trẻ có dấu hiệu nghi ngờ, phụ huynh cần:

  • Cho trẻ nghỉ học, hạn chế tiếp xúc để tránh lây lan
  • Đưa trẻ đến cơ sở y tế khi có sưng đau vùng góc hàm
  • Cho trẻ ăn thức ăn mềm, dễ nuốt
  • Đảm bảo uống đủ nước và nghỉ ngơi
  • Không tự ý dùng thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ

Tiêm chủng – “Lá chắn” bảo vệ trẻ vững vàng

Quai bị có thể phòng ngừa chủ động và hiệu quả bằng vắc xin, bao gồm vắc-xin phối hợp sởi – quai bị – rubella (MMR) hoặc vắc xin sởi – quai bị – rubella – thủy đậu (MMRV).

Việc tiêm ngừa vắc xin đúng lịch rất quan trọng để giúp:

  • Giảm nguy cơ mắc bệnh
  • Giảm nguy cơ biến chứng
  • Hạn chế lây lan trong cộng đồng

Lời khuyên từ bác sĩ

Quai bị ở trẻ em không đơn giản chỉ là bệnh sưng đau vùng má. Phát hiện sớm – chăm sóc đúng – tiêm phòng đầy đủ là cách tốt nhất để bảo vệ trẻ và cộng đồng.

Tác giả: BS.CKI Nguyễn Vũ

Khoa Nhi – Đơn nguyên sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng

Để được tư vấn cụ thể hoặc đăng ký thăm khám tại BVĐK Hồng Hưng, Quý khách hàng có thể liên hệ đặt lịch với chúng tôi:

———————————————————————–

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG

Thời gian hoạt động: Khám ngoại trú từ Thứ hai đến Chủ nhật hàng tuần, buổi sáng 6h00 – 12h00, buổi chiều 13h00 – 16h00, ngoài giờ: 16h – 19h | Cấp cứu: 24/7