Tin Y Tế

Mổ cầu tay thông động – tĩnh mạch (AVF): Chiếc “cầu nối dài sự sống” cho bệnh nhân suy thận

Vì sao nhiều người bệnh suy thận phải mổ “cầu tay” trước khi chạy thận nhân tạo? “Bác sĩ nói phải mổ cầu tay… Có phải bệnh tôi nặng lắm rồi không?”

  • Bạn hoặc người thân vừa được báo cần “mổ cầu tay AVF”?

  • Nghe đến phẫu thuật là lo sợ: đau không, nguy hiểm không, có ảnh hưởng tay không?

  • Đang suy thận mạn, mệt mỏi kéo dài, phù chân, chán ăn và giờ lại phải chuẩn bị chạy thận?

Nhiều bệnh nhân khi nghe đến cụm từ “mổ cầu tay thông động – tĩnh mạch” thường rất hoang mang “Tôi chỉ bị bệnh thận thôi mà, sao lại phải mổ ở tay?”

Thực tế, với nhiều bệnh nhân suy thận mạn, đây lại chính là “chiếc cầu nối kéo dài sự sống”, giúp quá trình chạy thận ổn định, an toàn và lâu dài hơn.

Suy thận mạn nguy hiểm như thế nào?

Suy thận mạn là tình trạng chức năng thận suy giảm từ từ theo thời gian. Theo hướng dẫn của KDIGO (Kidney Disease: Improving Global Outcomes) – tổ chức quốc tế về bệnh thận học, bệnh có thể tiến triển âm thầm trong nhiều tháng đến nhiều năm trước khi xuất hiện triệu chứng rõ rệt.[1]

Khi thận yếu dần, cơ thể không còn khả năng:

  • Lọc chất độc trong máu
  • Thải nước dư thừa
  • Điều hòa huyết áp, điện giải và kali
  • Duy trì cân bằng nội môi của cơ thể

Lúc này, người bệnh có thể gặp các biểu hiện như:

  • Mệt mỏi kéo dài
  • Phù chân, phù mặt
  • Ăn kém, buồn nôn
  • Khó thở
  • Tăng huyết áp
  • Ngứa da, mất ngủ
  • Thiếu máu, chóng mặt

Ở giai đoạn nặng, độc tố tích tụ trong máu có thể ảnh hưởng đến tim mạch, hô hấp và nhiều cơ quan khác trong cơ thể.[2]

Khi thận không còn hoạt động tốt: Vì sao phải chạy thận nhân tạo?

Khi thận không còn đủ khả năng lọc máu, người bệnh sẽ cần điều trị thay thế chức năng thận, bao gồm:

Trong đó, chạy thận nhân tạo là phương pháp phổ biến nhất hiện nay.

Trong quá trình này, máu sẽ được đưa ra ngoài cơ thể qua hệ thống máy lọc để:

  • Loại bỏ độc tố
  • Thải nước dư
  • Cân bằng điện giải

Sau đó, máu sạch sẽ được đưa trở lại cơ thể.

Tuy nhiên, để máy lọc máu hoạt động hiệu quả, người bệnh cần có một “đường mạch máu” đủ lớn và đủ khỏe để lấy máu ra – trả máu vào liên tục trong nhiều giờ.[3]

Đó cũng là lý do bác sĩ chỉ định tạo cầu tay AVF trước khi chạy thận lâu dài.

Mổ cầu tay thông động – tĩnh mạch (AVF) là gì?

AVF (Arteriovenous Fistula) là thủ thuật tạo một “đường mạch máu đặc biệt” ở tay để phục vụ chạy thận nhân tạo lâu dài.

Nghe tên khá khó hiểu, nhưng có thể hình dung đơn giản như thế này: Hãy tưởng tượng hệ mạch máu như hệ thống ống nước trong nhà.

Bình thường, tĩnh mạch giống như một ống nước nhỏ, dòng chảy chậm nên không đủ mạnh để máy lọc máu lấy và trả lượng máu lớn liên tục nhiều giờ.

Vì vậy, bác sĩ sẽ nối một “ống nước chảy mạnh” (động mạch) với “ống nhỏ” (tĩnh mạch). Khi dòng máu mạnh hơn chảy qua mỗi ngày, tĩnh mạch sẽ dần: To hơn – Dày hơn – Khỏe hơn giống như một đường ống được “nâng cấp công suất” để chịu được việc chạy thận lâu dài.

Hiểu đơn giản: cầu tay AVF giống như tạo một “đường ống chuyên dụng” đủ khỏe để máy lọc máu hoạt động an toàn và hiệu quả.

Vì sao AVF được gọi là “chiếc cầu nối dài sự sống”?

Không ít bệnh nhân từng phải dùng catheter ở cổ,  ngực hoặc đùi để chạy thận tạm thời. Catheter có thể hiểu đơn giản là một ống mềm chuyên dụng được bác sĩ đặt vào mạch máu lớn ở vùng cổ, ngực hoặc đùi để tạo “đường đi tắt”, giúp lấy máu ra ngoài cơ thể đưa vào máy lọc và trả máu sạch trở lại

Phương pháp này thường được dùng trong tình huống cần chạy thận gấp hoặc khi cầu tay AVF chưa kịp trưởng thành để sử dụng.

Tuy nhiên, catheter không phải giải pháp tối ưu về lâu dài.

Nhiều nghiên cứu cho thấy catheter tĩnh mạch trung tâm có nguy cơ:

  • Nhiễm trùng máu
  • Tắc nghẽn mạch máu
  • Huyết khối
  • Biến chứng mạch máu

cao hơn đáng kể so với cầu tay AVF nếu sử dụng kéo dài.[4]

Do catheter đi trực tiếp vào mạch máu lớn nên việc chăm sóc, vệ sinh và kiểm soát nhiễm trùng cũng phức tạp hơn.

Theo hướng dẫn KDOQI 2019 về đường vào mạch máu cho chạy thận nhân tạo, AVF vẫn là một trong những lựa chọn ưu tiên cho bệnh nhân chạy thận lâu dài nhờ độ bền cao và ít biến chứng hơn.[3]

So với catheter, AVF có nhiều ưu điểm:

  • Bền lâu nhiều năm
  • Hạn chế nguy cơ nhiễm trùng
  • Lưu lượng máu ổn định hơn
  • Giúp lọc máu hiệu quả hơn
  • Ít biến chứng mạch máu hơn
  • Giảm nguy cơ nhập viện liên quan đường chạy thận[5]

Đó là lý do nhiều bác sĩ gọi AVF là: “Chiếc cầu nối dài sự sống” cho người bệnh suy thận mạn.

Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng đồng hành cùng bệnh nhân suy thận

Với đội ngũ bác sĩ chuyên khoa cùng hệ thống theo dõi toàn diện, người bệnh được:

  • Đánh giá mức độ suy thận chính xác
  • Tư vấn thời điểm tạo AVF phù hợp
  • Theo dõi chăm sóc cầu tay sau mổ
  • Đồng hành lâu dài trong hành trình điều trị suy thận

Nếu bạn hoặc người thân đang mắc suy thận mạn, hãy thăm khám sớm để được bác sĩ tư vấn thời điểm tạo cầu tay AVF phù hợp, giúp chuẩn bị tốt nhất cho quá trình điều trị lâu dài.

Phát hiện sớm – chuẩn bị sớm – sống chủ động hơn cùng bệnh thận.

———————————————

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO).

[2] Chronic Kidney Disease – StatPearls Publishing, National Center for Biotechnology Information (NCBI).

[3] KDOQI Clinical Practice Guideline for Vascular Access: 2019 Update. American Journal of Kidney Diseases (AJKD).

[4] Lok CE, et al. Catheter-related complications in hemodialysis patients. Kidney Medicine Journal.

[5] National Kidney Foundation (NKF) – Hemodialysis Access: AV Fistula.

———————————————

Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.

Để được tư vấn cụ thể hoặc đăng ký thăm khám, Quý khách hàng có thể liên hệ:

———————————————

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG

82 Phạm Văn Đồng, Phường Thanh Điền, Tây Ninh

Copyright © 2026 Bệnh viện Hồng Hưng. All Rights Reserved