[Cảnh báo phòng dịch] Vi-rút Nipah: Nhận diện “sát thủ” mới nổi và cách thiết lập lá chắn bảo vệ

Với tỷ lệ tử vong lên đến 75% và hiện chưa có vắc-xin hay thuốc điều trị đặc hiệu, vi-rút Nipah (NiV) được WHO xếp vào nhóm bệnh lý ưu tiên nghiên cứu vì nguy cơ gây đại dịch. Dù Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh, nhưng chủ động hiểu đúng để phòng ngừa là trách nhiệm của mỗi cá nhân.

Vi-rút Nipah là gì? Tại sao lại đáng báo động?

Theo định nghĩa của WHO, vi-rút Nipah là một loại vi-rút lây truyền từ động vật sang người (zoonotic).

  • Vật chủ tự nhiên: Dơi ăn quả (họ Pteropodidae).
  • Mức độ nguy hiểm: Vi-rút gây viêm não cấp tính và các bệnh lý hô hấp nặng. Theo thống kê của WHO, tỷ lệ tử vong trong các đợt bùng phát dao động từ 40% đến 75%.
  • Đặc điểm: Một số người nhiễm bệnh không có triệu chứng (người lành mang trùng), nhưng vẫn có khả năng lây truyền, gây khó khăn cho việc kiểm soát.

Các con đường lây nhiễm chính (Theo khuyến cáo của Bộ Y tế)

Vi-rút Nipah không lây lan qua không khí từ khoảng cách xa mà chủ yếu qua tiếp xúc trực tiếp:

  • Từ động vật sang người: Tiếp xúc với dịch tiết (nước tiểu, nước bọt, máu) của dơi nhiễm bệnh hoặc heo bị nhiễm.
  • Thực phẩm nhiễm bẩn: Đây là con đường phổ biến nhất. Sử dụng trái cây, nhựa cây (như nước thốt nốt, nước dừa) bị dơi nhiễm vi-rút làm bẩn.
  • Từ người sang người: Tiếp xúc gần với người bệnh thông qua các giọt bắn hoặc dịch cơ thể trong quá trình chăm sóc.

Triệu chứng nhận biết: “Cuộc tấn công” vào não bộ và hệ hô hấp

Triệu chứng thường khởi phát sau 5 – 14 ngày kể từ khi phơi nhiễm:

  • Giai đoạn đầu: Sốt cao, đau đầu, đau cơ, nôn mửa, đau họng (dễ nhầm lẫn với cúm hoặc sốt xuất huyết).
  • Giai đoạn tiến triển: Chóng mặt, buồn ngủ, lơ mơ và các dấu hiệu thần kinh.
  • Giai đoạn nguy kịch: Viêm não cấp tính, co giật và có thể rơi vào hôn mê sâu chỉ trong vòng 24 – 48 giờ.

Khuyến cáo phòng ngừa từ Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng

Trước một loại vi-rút chưa có vắc-xin đặc hiệu, BVĐK Hồng Hưng khuyến nghị người dân thực hiện nghiêm túc các biện pháp sau:

  • Ăn chín uống sôi: Tuyệt đối không ăn trái cây có dấu vết bị động vật cắn hoặc rụng dưới gốc cây. Rửa sạch và gọt vỏ kỹ trái cây trước khi ăn. Tránh uống nước thốt nốt, nhựa cây tươi nếu không đảm bảo quy trình thu hoạch an toàn.
  • Hạn chế tiếp xúc vật chủ: Tránh khu vực dơi cư trú. Nếu chăn nuôi heo, cần đảm bảo vệ sinh chuồng trại và cách ly ngay nếu heo có dấu hiệu bệnh.
  • Vệ sinh cá nhân: Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn, đặc biệt là sau khi đi ra ngoài hoặc tiếp xúc với động vật.
  • Gia cố “hàng rào miễn dịch” gián tiếp: Dù chưa có vắc-xin đặc hiệu cho Nipah, nhưng việc tiêm đầy đủ các loại vắc-xin phòng bệnh hô hấp và viêm não (như Cúm, Phế cầu, Viêm não Nhật Bản) là cực kỳ quan trọng. Điều này giúp cơ thể có nền tảng sức khỏe vững chắc và hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán phân biệt nhanh chóng.
  • Khai báo y tế: Nếu có các triệu chứng nghi ngờ và từng đi từ vùng có dịch về (như Ấn Độ, Bangladesh…), cần khai báo y tế kịp thời.

Dù vi-rút Nipah là mối đe dọa nghiêm trọng, nhưng chúng ta hoàn toàn có thể kiểm soát nếu mỗi người dân đều có ý thức phòng bệnh chủ động. Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng luôn sẵn sàng các phương án giám sát và bảo vệ sức khỏe cộng đồng trước mọi nguy cơ dịch bệnh.

Hãy bảo vệ bản thân và gia đình bằng sự hiểu biết và chủ động!

Đặt lịch tiêm chủng vắc-xin phòng bệnh hô hấp & viêm não ngay hôm nay.

Để được tư vấn chi tiết, giải đáp thắc mắc liên quan đến mũi tiêm, liệu trình và những lưu ý khi tiêm, Quý khách hàng vui lòng liên hệ:

  • SĐT Tư vấn tiêm chủng 0947.670.011 (hoạt động giờ Hành chính)

—————————————————

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG

Thời gian hoạt động: Khám ngoại trú từ Thứ hai đến Chủ nhật hàng tuần, buổi sáng 6h00 – 12h00, buổi chiều 13h00 – 16h00, ngoài giờ: 16h – 19h | Cấp cứu: 24/7