Vì sao bệnh thận mạn làm tăng nguy cơ tim mạch?

Tim và thận là hai cơ quan có mối liên hệ mật thiết, cùng tham gia điều hòa huyết áp và duy trì cân bằng dịch trong cơ thể. Nhiều người thắc mắc vì sao bệnh thận mạn làm tăng nguy cơ tim mạch. Hiểu đúng mối liên hệ này giúp người bệnh chủ động dự phòng và theo dõi sức khỏe kịp thời.

1. Tổng quan 

Thận có vai trò lọc máu, đào thải nước thừa và tham gia điều hòa huyết áp, sản xuất hồng cầu. Khi chức năng thận suy giảm, rối loạn dịch, huyết áp, thiếu máu và chuyển hóa khoáng chất có thể làm tăng gánh nặng cho tim. Ngược lại, bệnh tim có thể làm giảm máu nuôi thận và khiến chức năng thận xấu hơn. Đây là một trong những lý do giải thích vì sao bệnh thận mạn làm tăng nguy cơ tim mạch.

2. Vì sao bệnh thận mạn làm tăng nguy cơ tim mạch?

  • Rối loạn muối và nước: Chức năng thận suy giảm có thể gây tích dịch, tăng huyết áp và làm tăng gánh nặng cho tim.
  • Thiếu máu: Khi giảm sản xuất erythropoietin, người bệnh có thể thiếu máu; tim phải làm việc nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu oxy của cơ thể.
  • Rối loạn khoáng chất và vôi hóa mạch: Rối loạn chuyển hóa canxi – phospho có thể làm mạch máu xơ cứng, góp phần tăng nguy cơ biến cố tim mạch.
  • Tích tụ chất độc urê, viêm và stress oxy hóa: Các yếu tố này có thể góp phần làm tổn thương mạch máu và tim.

3. Dấu hiệu tim mạch cần chú ý

Các triệu chứng thường tiến triển âm thầm hoặc bị che lấp bởi các dấu hiệu của bệnh thận. Người bệnh cần chú ý các biểu hiện sau:

  • Khó thở khi gắng sức, leo cầu thang, đi bộ nhanh hoặc khó thở khi nằm.
  • Phù nề nhiều ở mí mắt, cẳng chân, bàn chân, thường rõ hơn về chiều.
  • Đau tức ngực, cảm giác đè nặng hoặc nhói vùng tim.
  • Tim đập nhanh, hồi hộp, đánh trống ngực.
  • Mệt mỏi kiệt sức, hoa mắt chóng mặt khi thay đổi tư thế.

4. Ai có nguy cơ cao?

  • Người bệnh thận mạn, đặc biệt khi mức lọc cầu thận giảm, có albumin niệu hoặc đang lọc máu.
  • Người kèm theo bệnh nền: Đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu.
  • Người cao tuổi, béo phì hoặc có thói quen hút thuốc lá.

5. Đánh giá và chẩn đoán

Bác sĩ sẽ đánh giá triệu chứng, huyết áp, tình trạng phù và chỉ định điện tâm đồ (ECG), siêu âm tim hoặc X-quang ngực khi cần. Theo dõi thường quy có thể gồm chức năng thận, điện giải, công thức máu, đường huyết, mỡ máu và albumin niệu. Troponin/men tim chỉ được chỉ định khi nghi ngờ tổn thương tim cấp và cần được bác sĩ diễn giải theo diễn biến lâm sàng.

6. Nguyên tắc điều trị

  • Điều chỉnh thuốc điều trị huyết áp và kiểm soát dịch theo chỉ định; không tự dùng hoặc tự ngưng thuốc.
  • Điều trị thiếu máu bằng sắt hoặc thuốc kích thích tạo hồng cầu khi có chỉ định và theo dõi của bác sĩ.
  • Lọc máu khi có chỉ định và tuân thủ lịch điều trị do bác sĩ chuyên khoa xây dựng.

7. Giảm nguy cơ tim mạch

Hiểu rõ vì sao bệnh thận mạn làm tăng nguy cơ tim mạch giúp người bệnh chủ động giảm nguy cơ và làm chậm tiến triển bệnh. Hãy tuân thủ 5 nguyên tắc sau:

  1. Giảm muối phù hợp: Hạn chế muối và kiểm soát lượng nước uống hàng ngày theo chỉ định.
  2. Kiểm soát bệnh đi kèm: Giữ huyết áp, đường huyết và mỡ máu ở mức an toàn.
  3. Lối sống lành mạnh: không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia, vận động và duy trì cân nặng hợp lý.
  4. Tuân thủ dùng thuốc: Không tự ngưng thuốc hoặc sử dụng thuốc, thảo dược và thực phẩm bổ sung không rõ thành phần.
  5. Tái khám định kỳ: Theo dõi sát sao chức năng thận để dự phòng sớm biến chứng tim mạch.
  1. Các biến cố tim mạch có thể gặp

Nếu không được phát hiện và kiểm soát phù hợp, người bệnh có thể gặp các biến cố nghiêm trọng như nhồi máu cơ tim, phù phổi cấp, đột quỵ hoặc rối loạn nhịp tim nguy hiểm.

Khi nào cần đi khám?

Gọi 115 hoặc đến Khoa Cấp cứu ngay nếu xuất hiện một trong các dấu hiệu cảnh báo sau:

  • Đau ngực mới xuất hiện, kéo dài hoặc lan ra tay, vai, lưng hay hàm.
  • Khó thở đột ngột hoặc tăng nhanh, vã mồ hôi lạnh, môi hoặc đầu ngón tay tím tái.
  • Phù tăng nhanh kèm tiểu rất ít hoặc vô niệu, nhất là khi có khó thở, mệt lả hoặc choáng.
  • Ngất, choáng, tim đập nhanh hoặc loạn nhịp kèm hụt hơi nghiêm trọng khi đang nghỉ.

Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng, người bệnh có thể được thăm khám, thực hiện các xét nghiệm sinh hóa, tầm soát hình ảnh chuyên sâu để đánh giá toàn diện chức năng tim mạch – thận – chuyển hóa, từ đó có phác đồ chăm sóc phù hợp và cá thể hóa.

Để được tư vấn và đặt lịch khám, Quý khách vui lòng liên hệ Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng hoặc đến trực tiếp bệnh viện để được hỗ trợ.

Câu hỏi thường gặp về bệnh thận mạn làm tăng nguy cơ tim mạch 

1. Liệu có phải ai mắc bệnh thận mạn cũng sẽ bị bệnh tim mạch không?

Không phải ai mắc bệnh thận mạn cũng sẽ bị bệnh tim mạch. Tuy vậy, nguy cơ tăng lên khi chức năng thận suy giảm, có albumin niệu hoặc kèm tăng huyết áp, đái tháo đường và rối loạn mỡ máu. Bác sĩ sẽ đánh giá nguy cơ riêng và hướng dẫn theo dõi phù hợp.

2. Triệu chứng của bệnh tim mạch ở người bệnh thận có khác biệt không? 

Các dấu hiệu như phù nề, khó thở và mệt mỏi rất dễ bị nhầm lẫn với triệu chứng thông thường của bệnh thận. Do đó, người bệnh cần đi khám tầm soát tim mạch định kỳ để không bỏ sót bệnh.

3. Uống nhiều nước có giúp thận lọc tốt hơn và bảo vệ tim không? 

Không phải lúc nào uống nhiều nước cũng tốt hơn cho thận. Nhu cầu nước phụ thuộc vào giai đoạn bệnh thận, lượng nước tiểu, tình trạng phù, suy tim và việc người bệnh có đang lọc máu hay không. Một số người bệnh cần hạn chế nước, trong khi người ở giai đoạn sớm có thể chưa cần áp dụng biện pháp này. Người bệnh nên hỏi bác sĩ về lượng nước phù hợp, không tự ý uống quá nhiều hoặc hạn chế nước quá mức.

4. Người bệnh suy thận có thể tự mua thuốc “bổ tim” uống không?

Không nên tự mua thuốc “bổ tim”, thảo dược hoặc thực phẩm bổ sung. Nhiều sản phẩm cần điều chỉnh liều hoặc có thể không phù hợp khi chức năng thận suy giảm. Hãy hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ trước khi sử dụng.

Tài liệu tham khảo

  1. Hội Tim mạch học Việt Nam (VNHA). Thông tin chuyên môn về bệnh tim mạch. https://vnha.org.vn/
  2. Kidney Disease: Improving Global Outcomes (KDIGO). KDIGO 2024 Clinical Practice Guideline for the Evaluation and Management of Chronic Kidney Disease. 2024. https://kdigo.org/
  3. Rangaswami J, et al. Cardiorenal Syndrome: Classification, Pathophysiology, Diagnosis, and Treatment Strategies. Circulation. 2019;139:e840-e878. doi:10.1161/CIR.0000000000000664.

Tham vấn chuyên môn bởi: ThS.BS.CKII Nguyễn Trường Chinh

Ban Giám đốc, Trưởng Khoa Nội tổng quát, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng

Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.

Để được tư vấn cụ thể hoặc đăng ký thăm khám, Quý khách hàng có thể liên hệ:

———————————————————————–

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG

82 Phạm Văn Đồng, Hiệp Long, Thanh Điền, Tây Ninh

  • Cấp cứu: 24/7 | Khám ngoại trú: sáng 6h00 – 12h00, chiều 13h00 – 16h00 | Ngoài giờ: 16h – 19h
  • Hotline: 0276 3836 991 – 0941 696 939
  • Email: dichvukhachhang@honghunghospital.com.vn
  • Fanpage: