Tin Y Tế

Cảnh giác viêm màng não do não mô cầu: Diễn tiến cấp tính, nguy hiểm khó lường

Những ngày gần đây, tình hình bệnh não mô cầu tại Việt Nam có dấu hiệu phức tạp với các ca bệnh nặng và tử vong được ghi nhận tại nhiều địa phương. Đây là hồi chuông cảnh báo người dân cần chủ động nhận diện sớm triệu chứng và thực hiện các biện pháp phòng ngừa, đặc biệt là tiêm chủng đầy đủ để bảo vệ gia đình.

Tình hình bệnh não mô cầu tại Việt Nam

Ngày 16/3/2026 vừa qua, tại Phú Quốc (An Giang), một bé gái 11 tuổi tử vong do nhiễm não mô cầu nhóm B. Trẻ chỉ có triệu chứng ban đầu như sốt, mệt mỏi, đau đầu – dễ nhầm với bệnh thông thường. Khi xuất hiện ban toàn thân kèm tím tái, khó thở và được đưa đi cấp cứu thì bệnh đã diễn tiến quá nhanh, không thể cứu chữa.

Ngày 12/3/2026, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Lâm Đồng ghi nhận một học sinh 14 tuổi mắc viêm màng não do não mô cầu, với tới 69 người tiếp xúc gần phải theo dõi, trong đó 16 nhân viên y tế cần uống thuốc dự phòng.

Từ đầu năm đến nay, nhiều ca mắc và biến chứng nặng được ghi nhận tại các địa phương như Hà Nội, Lào Cai, Hà Tĩnh, Vĩnh Long, Lâm Đồng…

Những diễn biến này cho thấy mức độ nguy hiểm và khả năng lây lan nhanh của bệnh trong cộng đồng. Vi khuẩn não mô cầu vẫn đang âm thầm lưu hành và có thể bùng phát bất cứ lúc nào, đặc biệt ở những nơi đông người hoặc điều kiện vệ sinh chưa đảm bảo.

Bệnh não mô cầu nguy hiểm như thế nào?

Não mô cầu là bệnh truyền nhiễm cấp tính do vi khuẩn Neisseria meningitidis gây ra. Vi khuẩn này có thể gây viêm màng não mủ hoặc nhiễm trùng huyết, đặc biệt là thể tối cấp có thể gây tử vong chỉ trong vòng 24 giờ.

Theo các nghiên cứu y khoa:

  • Tỷ lệ tử vong lên tới 50% nếu không được điều trị kịp thời.
  • 10 – 15% tử vong ngay cả khi được phát hiện sớm và điều trị tích cực.
  • 20% người sống sót phải gánh chịu di chứng vĩnh viễn: đoạn chi, điếc, mù lòa, tổn thương não, rối loạn tâm thần, suy giảm trí nhớ.

Đáng lo ngại hơn, dấu hiệu phát ban đặc trưng không phải lúc nào cũng xuất hiện sớm, khiến nhiều trường hợp bỏ lỡ “thời gian vàng” và chỉ nhập viện khi đã rơi vào tình trạng sốc nhiễm trùng.

Ai dễ mắc bệnh và bệnh lây như thế nào?

Vi khuẩn não mô cầu âm thầm lưu hành trong cộng đồng, với khoảng 10-20% người lành mang trùng (không có triệu chứng nhưng vẫn lây bệnh cho người khác). Trong các đợt dịch, tỷ lệ này có thể tăng lên đến 50%.

Đối tượng nguy cơ cao:

  • Trẻ nhỏ dưới 5 tuổi(hệ miễn dịch chưa hoàn thiện);
  • Thanh thiếu niên, sinh viên, quân nhânsống tập thể (ký túc xá, doanh trại);
  • Người lớn tuổi, người suy giảm miễn dịch.

Đường lây truyền:

  • Qua đường hô hấp: giọt bắn khi ho, hắt hơi, nói chuyện.
  • Tiếp xúc gần, dùng chung đồ cá nhân.
  • Sống trong môi trường đông đúc, thông khí kém.

Dấu hiệu nhận biết: Đừng nhầm lẫn với cảm cúm!

Khởi đầu: Sốt cao đột ngột, đau đầu dữ dội, buồn nôn, mệt mỏi li bì.

Khi bệnh tiến triển nặng:

  • Xuất hiện ban xuất huyết(các nốt đỏ bầm tím, lan nhanh trên da, ấn không mất)
  • Cứng cổ, co giật
  • Tím tái, khó thở, sốc nhiễm trùng

Giải pháp phòng bệnh toàn diện tại BVĐK Hồng Hưng

Vi khuẩn não mô cầu có 13 nhóm huyết thanh, trong đó 6 nhóm thường gây bệnh nhất là A, B, C, Y, W-135 và X. Mỗi loại vắc-xin chỉ có tác dụng với một hoặc vài nhóm nhất định, không có miễn dịch chéo. Vì vậy, để phòng đầy đủ các nhóm nguy hiểm, cần tiêm kết hợp nhiều loại vắc-xin.

Hiện nay, Trung tâm Tiêm chủng tại BVĐK Hồng Hưng đang cung ứng đầy đủ các loại vắc-xin thế hệ mới:

Tên vắc-xin

Phòng được nhóm huyết thanh

Độ tuổi

MenQuadfi (Mỹ)

A, C, Y, W-135 (vắc-xin thế hệ mới)

Trẻ từ 2 tháng tuổi (sớm nhất từ 6 tuần tuổi) trở lên và người lớn

Bexsero (Ý)

B (vắc-xin thế hệ mới)

Trẻ từ 2 tháng tuổi và người lớn đến 50 tuổi

VA-Mengoc BC (Cu Ba)

B, C

Trẻ từ 6 tháng tuổi đến người lớn 45 tuổi

Lưu ý từ bác sĩ: Để phòng đủ 5 nhóm A, B, C, Y, W-135, quý khách hàng nên tham khảo ý kiến bác sĩ để tiêm phối hợp cả vắc-xin nhóm B và ACYW.

Các biện pháp phòng bệnh phối hợp

Giữ vệ sinh cá nhân và môi trường sống

  • Vệ sinh đường mũi họng: thường xuyên súc miệng bằng nước muối sinh lý, nhỏ mũi, nhỏ mắt.
  • Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn.
  • Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc bệnh viện.
  • Giữ nhà cửa, nơi làm việc thông thoáng.

Hạn chế tiếp xúc với nguồn lây

  • Tránh tiếp xúc gần với người có biểu hiện sốt, ho, viêm đường hô hấp.
  • Nếu có tiếp xúc gần với người mắc bệnh, cần theo dõi sức khỏe và thực hiện các biện pháp dự phòng theo hướng dẫn của cơ quan y tế (uống kháng sinh dự phòng).

Tăng cường sức đề kháng

  • Duy trì chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, tăng cường rau xanh, trái cây.
  • Uống đủ nước, ngủ đủ giấc, tập luyện thể dục đều đặn.
  • Hạn chế căng thẳng, tránh thức khuya.

Thông báo ngay cho cơ quan y tế

Khi phát hiện trường hợp nghi mắc bệnh trong gia đình, trường học hoặc khu dân cư, cần nhanh chóng thông báo cho cơ quan y tế địa phương để được hướng dẫn xử lý kịp thời. Việc cách ly, theo dõi người tiếp xúc gần và xử lý môi trường đúng cách sẽ giúp ngăn chặn nguy cơ lây lan trong cộng đồng.

Kết luận

Não mô cầu là bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa. Việc chủ động tiêm chủng, kết hợp với vệ sinh môi trường và phát hiện sớm triệu chứng là cách tốt nhất để bảo vệ bản thân và cộng đồng.

Để được tư vấn chi tiết, giải đáp thắc mắc liên quan đến mũi tiêm, liệu trình và những lưu ý khi tiêm, Quý khách hàng vui lòng liên hệ:

  • SĐT Tư vấn tiêm chủng 0947.670.011 (hoạt động giờ Hành chính)

—————————————————

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG

Thời gian hoạt động: Khám ngoại trú từ Thứ hai đến Chủ nhật hàng tuần, buổi sáng 6h00 – 12h00, buổi chiều 13h00 – 16h00, ngoài giờ: 16h – 19h | Cấp cứu: 24/7

 

Copyright © 2026 Bệnh viện Hồng Hưng. All Rights Reserved