Hen phế quản là bệnh viêm mạn tính đường dẫn khí phổ biến ở cả trẻ em lẫn người lớn. Tuy nhiên, nhiều hiểu lầm trong điều trị đang khiến bệnh trở nên trầm trọng hơn.
Hưởng ứng Ngày Hen Thế giới 2026, BS.CKI Tô Bảo Quốc – Trưởng khoa Khám ngoại trú, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng sẽ giúp chúng ta giải mã 6 hiểu lầm phổ biến nhất.
Hiểu lầm 1: Hen chỉ xảy ra ở trẻ em?
SAI. Hen phế quản có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Không ít trường hợp khởi phát lần đầu khi đã trưởng thành. Nhiều người lớn thường nhầm lẫn hen với viêm phế quản hoặc bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD).
Các triệu chứng điển hình cần lưu ý:
- Khò khè khi thở.
- Ho kéo dài (đặc biệt vào ban đêm hoặc khi gắng sức).
- Khó thở từng cơn, cảm giác nặng ngực.
Những triệu chứng này thường xuất hiện từng đợt và có thể tăng lên khi gặp yếu tố kích thích như bụi, khói thuốc, dị nguyên hoặc nhiễm trùng đường hô hấp.
Hiểu lầm 2: Hen chỉ xảy ra khi trời lạnh?
SAI. Thời tiết lạnh chỉ là một yếu tố kích phát. Cơn hen có thể xuất hiện bất cứ lúc nào nếu bạn tiếp xúc với các tác nhân như:
- Khói thuốc lá, khói nhang, hóa chất.
- Phấn hoa, mạt nhà, nấm mốc, lông thú nuôi.
- Nhiễm trùng hô hấp, cảm cúm.
- Gắng sức hoặc căng thẳng tâm lý quá mức.
Theo bác sĩ, mỗi người bệnh có thể nhạy cảm với các yếu tố khác nhau, vì vậy việc nhận diện và hạn chế tiếp xúc với tác nhân kích thích là bước quan trọng để phòng ngừa cơn hen.
Hiểu lầm 3: Chỉ cần dùng thuốc khi lên cơn hen?
SAI. Đây là hiểu lầm nguy hiểm nhất. Vì hen là tình trạng viêm mạn tính, có liên quan đến yếu tố dị ứng do đó người bệnh thường cần điều trị kiểm soát lâu dài, người bệnh cần lưu ý:
- Tránh tiếp xúc với các tác nhân dễ gây kích ứng như lông thú, khói bụi bẩn, phấn hoa…
- Đảm bảo đi khám định kỳ, không tự ý giảm liều hoặc ngừng thuốc.
- Thuốc kiểm soát hen: dùng hằng ngày để giảm viêm đường thở và phòng ngừa cơn hen
- Thuốc cắt cơn hen: dùng khi xuất hiện khó thở hoặc đợt cấp
- Thuốc điều trị phối hợp cho trường hợp hen nặng
Lời khuyên bác sĩ: Không tự ý dừng thuốc kiểm soát ngay cả khi bạn cảm thấy khỏe mạnh.
Hiểu lầm 4: Dùng thuốc hít rất đơn giản, ai cũng dùng đúng?
KHÔNG HẲN ĐÚNG. Thuốc hít là nền tảng điều trị, nhưng nếu sử dụng sai kỹ thuật, thuốc sẽ không vào được phổi.
Ví dụ với bình xịt định liều (MDI), người bệnh cần:
- Lắc đều bình thuốc
- Thở ra hết trước khi xịt
- Hít sâu đồng thời xịt thuốc
- Nín thở khoảng 10 giây trước khi thở ra
Ngoài ra, người bệnh phải súc miệng vài lần sau khi sử dụng để hạn chế tác dụng phụ của thuốc.
Do vậy, người bệnh nên được bác sĩ hoặc nhân viên y tế hướng dẫn kỹ thuật sử dụng thuốc hít ngay từ lần đầu điều trị.
Hiểu lầm 5: Chỉ bị hen khi có cha mẹ bị bệnh hen?
SAI. Yếu tố di truyền có ảnh hưởng nhưng không phải là tất cả. Môi trường và lối sống đóng vai trò quan trọng.
- Nếu cha hoặc mẹ bị hen: Con có 30-35% khả năng mắc bệnh.
- Nếu cả cha và mẹ đều bị hen: Nguy cơ tăng lên 50-70%.
- Tuy nhiên, người không có tiền sử gia đình vẫn có thể mắc bệnh do tác động từ môi trường.
Hiểu lầm 6: Chỉ cần nghe phổi là biết có bị hen hay không?
KHÔNG HOÀN TOÀN ĐÚNG. Khám lâm sàng là chưa đủ. Để chẩn đoán chính xác và theo dõi hiệu quả điều trị, bác sĩ thường cần kết hợp thêm các xét nghiệm chuyên môn.
Trong đó, đo chức năng hô hấp là tiêu chuẩn “vàng” giúp:
- Đánh giá khả năng thông khí của phổi.
- Phát hiện chính xác tình trạng tắc nghẽn đường thở.
Hiện nay, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng đã triển khai dịch vụ đo chức năng hô hấp, giúp đánh giá nhanh tình trạng hô hấp và hỗ trợ chẩn đoán các bệnh lý như hen phế quản hoặc COPD, từ đó giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp cho từng người bệnh.
Thông điệp Ngày Hen Thế giới 2026: Hiểu đúng để kiểm soát tốt hơn
Hen phế quản là bệnh mạn tính nhưng hoàn toàn có thể kiểm soát tốt nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách.
Nếu bạn hoặc người thân thường xuyên ho, khò khè, nặng ngực, hãy đến thăm khám chuyên khoa Hô hấp để được đo chức năng hô hấp và hướng dẫn kỹ thuật dùng thuốc chuẩn xác nhất.
Bài viết được tham vấn bởi: BS.CKI Tô Bảo Quốc
Trưởng khoa Khám ngoại trú, Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng
Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.
- Qua Hotline: (0276) 3836 991 – 0941 6969 39
- Qua ứng dụng “BV Hồng Hưng – Đăng ký Khám bệnh”: Trên CH Play (Android) & Trên App Store (iOS)
——————————————————
BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG
Thời gian hoạt động: Khám ngoại trú từ Thứ hai đến Chủ nhật hàng tuần, buổi sáng 6h00 – 12h00, buổi chiều 13h00 – 16h00, ngoài giờ: 16h – 19h | Cấp cứu: 24/7
- Địa chỉ: 82 Phạm Văn Đồng, Hiệp Long, Thanh Điền, Tây Ninh
- Hotline: 0276 3836 991 – 0941 696 939
- Email: dichvukhachhang@honghunghospital.com.vn
- Fanpage: