Vào mùa nắng nóng, nhiều người xuất hiện tình trạng đau đầu, chóng mặt, mệt lả sau khi đi ngoài trời và nghĩ đơn giản rằng mình chỉ bị say nắng. Tuy nhiên, theo các bác sĩ, đây cũng có thể là biểu hiện sớm của đột quỵ – tình trạng cấp cứu nguy hiểm cần được xử trí trong thời gian vàng.
Điều đáng lo ngại là không ít trường hợp đột quỵ mùa nóng bị đưa đến bệnh viện muộn do người nhà nhầm lẫn với cảm nắng hoặc kiệt sức thông thường.
1. Vì sao thời tiết nóng làm tăng nguy cơ đột quỵ?
Khi nhiệt độ môi trường tăng cao, cơ thể mất nhiều nước và điện giải qua mồ hôi. Nếu không bù nước đầy đủ:
- Máu sẽ cô đặc hơn
- Độ nhớt máu tăng
- Lưu lượng máu lên não giảm
- Nguy cơ hình thành cục máu đông cao hơn
Ngoài ra, thời tiết nóng còn khiến nhịp tim và huyết áp dễ biến động, đặc biệt ở người có bệnh nền như:
- Tăng huyết áp
- Đái tháo đường
- Rối loạn mỡ máu
- Bệnh tim mạch
- Người từng có tiền sử tai biến
Đây là nhóm đối tượng có nguy cơ đột quỵ cao trong mùa nóng.
2. Đột quỵ và say nắng: Dễ nhầm nhưng hoàn toàn khác nhau
Điểm nguy hiểm là cả hai tình trạng đều có thể gây:
- Đau đầu
- Chóng mặt
- Mệt mỏi
- Buồn nôn
- Choáng váng
Tuy nhiên, đột quỵ thường xuất hiện thêm các dấu hiệu thần kinh khu trú mà say nắng thông thường ít gặp.
Say nắng thường có biểu hiện:
- Da đỏ, nóng
- Ra nhiều mồ hôi
- Khát nước nhiều
- Mệt sau khi tiếp xúc nắng nóng
- Có thể sốt nhẹ đến sốt cao
Người bệnh vẫn giao tiếp được và ít có dấu hiệu liệt.
Trong khi đó, đột quỵ có thể xuất hiện đột ngột với:
- Méo miệng hoặc lệch mặt
- Yếu hoặc tê một bên tay chân
- Không thể cầm nắm đồ vật
- Nói đớ, nói khó
- Đi loạng choạng, mất thăng bằng
- Nhìn mờ hoặc mất thị lực thoáng qua
- Lơ mơ, rối loạn ý thức
- Đau đầu dữ dội bất thường
Một số trường hợp đột quỵ không hề sốt nên rất dễ bị nhầm là mệt do thời tiết.
3. Nguyên tắc FAST giúp nhận biết sớm đột quỵ
Các bác sĩ cấp cứu khuyến cáo người dân nên ghi nhớ nguyên tắc FAST:
- F – Face (Mặt): Méo mặt, lệch miệng
- A – Arm (Tay/Chân): Yếu hoặc không nâng được tay chân
- S – Speech (Giọng nói): Nói khó, nói ngọng
- T – Time (Thời gian): Đưa đến bệnh viện ngay lập tức
Trong điều trị đột quỵ, thời gian là yếu tố quyết định. Nếu được cấp cứu sớm trong “giờ vàng”, khả năng phục hồi sẽ cao hơn và giảm nguy cơ di chứng nặng nề.
4. Không nên tự xử trí tại nhà khi nghi ngờ đột quỵ
Nhiều người có thói quen cạo gió, cho uống thuốc hoặc truyền nước tại nhà khi thấy bệnh nhân mệt do nắng nóng. Tuy nhiên, với đột quỵ, việc chậm trễ vài giờ có thể khiến tế bào não tổn thương không hồi phục.
Đột quỵ không được cấp cứu kịp thời có thể dẫn đến:
- Liệt nửa người
- Rối loạn ngôn ngữ
- Mất khả năng vận động
- Suy giảm trí nhớ
- Tử vong
Các bác sĩ khuyến cáo tuyệt đối không tự theo dõi tại nhà nếu người bệnh xuất hiện dấu hiệu thần kinh bất thường.
5. Chủ động phòng ngừa đột quỵ trong mùa nóng
Để giảm nguy cơ đột quỵ, nên:
- Bù nước đúng cách: Uống nước đều đặn, không đợi đến khi khát.
- Hạn chế ra ngoài giờ nắng gắt: Tránh tiếp xúc lâu với nhiệt độ cao để giảm nguy cơ say nắng, đột quỵ.
- Tránh thay đổi nhiệt độ đột ngột: Không vào phòng lạnh ngay sau khi đi nắng.
- Kiểm soát huyết áp, đường huyết: Dùng thuốc đúng chỉ định và theo dõi sức khỏe thường xuyên.
- Duy trì sinh hoạt lành mạnh: Ăn uống đủ chất, ngủ đủ giấc và vận động hợp lý.
- Khám sức khỏe định kỳ: Đặc biệt cần thiết với người có bệnh nền tim mạch.
6. Chủ động tầm soát để giảm nguy cơ đột quỵ
Đột quỵ ngày càng có xu hướng trẻ hóa và có thể xảy ra đột ngột, đặc biệt trong thời tiết nắng nóng kéo dài. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện bệnh khi đã xuất hiện biến chứng nguy hiểm do trước đó không kiểm tra các yếu tố nguy cơ như tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu hay bệnh lý tim mạch.
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng, Phòng khám Đột quỵ hỗ trợ thăm khám, tư vấn và tầm soát các yếu tố nguy cơ đột quỵ nhằm giúp phát hiện sớm các bất thường liên quan đến tim mạch và tuần hoàn não.
Các bác sĩ khuyến cáo người dân, đặc biệt là người lớn tuổi hoặc có bệnh nền, nên chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ để giảm nguy cơ đột quỵ và bảo vệ sức khỏe lâu dài.
Bài viết được tham vấn chuyên môn bởi: BS.CKI Sơn Phúc Duy
Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng
Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.
- Qua Hotline: (0276) 3836 991 – 0941 6969 39
- Qua ứng dụng “BV Hồng Hưng – Đăng ký Khám bệnh”: Trên CH Play (Android) & Trên App Store (iOS)
——————————————————
BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG
Thời gian hoạt động: Khám ngoại trú từ Thứ hai đến Chủ nhật hàng tuần, buổi sáng 6h00 – 12h00, buổi chiều 13h00 – 16h00, ngoài giờ: 16h – 19h | Cấp cứu: 24/7
- Địa chỉ: 82 Phạm Văn Đồng, Hiệp Long, Thanh Điền, Tây Ninh
- Hotline: 0276 3836 991 – 0941 696 939
- Email: dichvukhachhang@honghunghospital.com.vn
- Fanpage: