Vết đỏ rát trên da là zona thần kinh hay do kiến ba khoang?
Đây là thắc mắc của rất nhiều người khi thức dậy và phát hiện trên cổ, mặt hoặc tay xuất hiện một vệt đỏ dài kèm cảm giác nóng rát như bỏng.
Do triệu chứng có nhiều điểm tương đồng, viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang thường bị nhầm với zona thần kinh. Tuy nhiên nguyên nhân, cách xử trí và điều trị lại hoàn toàn khác nhau.
Chỉ một phản xạ vô thức như đập mạnh con kiến trên da cũng có thể khiến tổn thương xuất hiện sau đó vài giờ.
Vì sao kiến ba khoang dễ xuất hiện vào mùa mưa?
Tại nhiều địa phương, số trường hợp viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang thường gia tăng trong mùa mưa, đặc biệt ở khu vực gần đồng ruộng, vườn cây hoặc nơi có nhiều ánh sáng thu hút côn trùng vào ban đêm. Vào mùa mưa hoặc thời điểm thời tiết nóng ẩm, kiến ba khoang thường sinh sống ở đồng ruộng, bãi cỏ, vườn cây và dễ bị thu hút bởi ánh sáng đèn vào ban đêm.
Loài côn trùng này không cắn, không đốt, nhưng trong cơ thể chứa một chất độc gọi là pederin. Khi kiến bị chà xát hoặc đập nát trên da, chất này sẽ tiếp xúc với da và gây phản ứng viêm.
Theo Bộ Y tế, viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang là tình trạng thường gặp vào mùa mưa. Tổn thương da không phải do kiến cắn hay đốt mà do độc tố pederin trong cơ thể kiến tiếp xúc trực tiếp với da, gây phản ứng viêm tại chỗ.
Điều đáng nói là tổn thương thường không xuất hiện ngay lập tức mà có thể xuất hiện sau vài giờ, khiến nhiều người không nhớ mình đã từng tiếp xúc với kiến.
Dấu hiệu nhận biết viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang
Thông thường, các dấu hiệu xuất hiện sau khoảng 6 – 24 giờ tiếp xúc với những biểu hiện thường gặp như sau:
- Da đỏ, nóng rát, ngứa hoặc châm chích
- Tổn thương thành vệt dài hoặc dạng sọc
- Có thể xuất hiện mụn nước nhỏ
- Một số trường hợp có hiện tượng rỉ dịch, đóng mài
- Sau khi lành có thể để lại vùng da thâm hoặc thay đổi sắc tố tạm thời
Các vị trí thường gặp gồm:
- Mặt
- Cổ
- Tay
- Chân
- Những vùng da hở, dễ tiếp xúc với côn trùng
Lưu ý: Viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang không lây từ người sang người.
Cách xử trí khi tiếp xúc với kiến ba khoang
Nhiều người có phản xạ dùng tay đập hoặc miết mạnh để giết côn trùng. Tuy nhiên đây lại là nguyên nhân khiến chất độc lan ra da. Vậy khi tiếp xúc với kiến ba khoang, cách xử trí đúng là gì?
- Bước 1: Không đập hoặc nghiền nát kiến
Nếu thấy kiến bò trên người, hãy nhẹ nhàng thổi hoặc dùng giấy, vật mỏng để gạt kiến ra khỏi da.
- Bước 2: Rửa sạch vùng da tiếp xúc
Rửa bằng nước sạch và xà phòng càng sớm càng tốt để hạn chế chất độc còn sót lại trên bề mặt da.
- Bước 3: Theo dõi triệu chứng
Quan sát vùng da trong những giờ tiếp theo. Nếu xuất hiện đỏ da, rát hoặc mụn nước, cần chăm sóc da đúng cách theo hướng dẫn của nhân viên y tế.
- Bước 4: Tránh gãi hoặc tự ý bôi thuốc không rõ nguồn gốc
Việc tự ý sử dụng các loại thuốc dân gian hoặc thuốc bôi không phù hợp có thể khiến tổn thương nặng hơn.
Vậy khi nào cần đi khám?
Phần lớn trường hợp có thể hồi phục nếu được xử trí đúng và chăm sóc phù hợp. Tuy nhiên, nên đến cơ sở y tế khi có các dấu hiệu:
- Tổn thương lan rộng
- Đau rát nhiều, ảnh hưởng sinh hoạt
- Xuất hiện nhiều mụn nước hoặc rỉ dịch
- Có dấu hiệu nhiễm trùng như sưng, nóng, đau tăng hoặc chảy mủ
- Tổn thương ở vùng mắt, mặt hoặc các vị trí nhạy cảm
- Sau vài ngày không cải thiện hoặc ngày càng nặng hơn
Bác sĩ sẽ đánh giá tình trạng tổn thương và hướng dẫn phương pháp điều trị phù hợp cho từng trường hợp.
Theo các bác sĩ tại Khoa Khám Ngoại trú, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng, phần lớn trường hợp viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang có thể hồi phục nếu được xử trí đúng ngay từ đầu. Tuy nhiên một số trường hợp vẫn cần được thăm khám để tránh biến chứng nhiễm trùng hoặc tổn thương lan rộng.
Cách phòng ngừa viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang
Phòng ngừa vẫn là giải pháp đơn giản và hiệu quả nhất. Với một số biện pháp nên thực hiện sau:
- Hạn chế mở cửa hoặc bật đèn sáng thu hút côn trùng vào ban đêm
- Lắp lưới chống côn trùng cho cửa sổ và cửa ra vào
- Mặc quần áo dài tay khi làm việc ở nơi có nhiều cây cỏ, đồng ruộng
- Thường xuyên phát quang bụi rậm, giữ môi trường sống sạch sẽ
- Kiểm tra chăn màn, quần áo trước khi sử dụng
- Khi phát hiện kiến ba khoang trong nhà, không dùng tay không để bắt hoặc đập
Đừng để một phản xạ nhỏ khiến làn da tổn thương
Kiến ba khoang không phải là côn trùng nguy hiểm đến tính mạng, nhưng việc xử trí sai cách có thể khiến da bị viêm, đau rát và mất nhiều thời gian để hồi phục. Chỉ cần ghi nhớ nguyên tắc đơn giản:
Không đập – Rửa sớm – Theo dõi kỹ – Đi khám khi cần thiết.
Nếu xuất hiện các dấu hiệu nghi ngờ viêm da tiếp xúc do kiến ba khoang hoặc tổn thương da kéo dài không cải thiện, người bệnh nên thăm khám sớm để được tư vấn và điều trị phù hợp.
Bài viết được tham vấn bởi: BS.CKI Nguyễn Hoài Ân
Phó khoa Khám Ngoại trú, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng
Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.
- Qua Hotline: (0276) 3836 991 – 0941 6969 39
- Qua ứng dụng “BV Hồng Hưng – Đăng ký Khám bệnh”: Trên CH Play (Android) & Trên App Store (iOS)
——————————————————
BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG
Thời gian hoạt động: Khám ngoại trú từ Thứ hai đến Chủ nhật hàng tuần, buổi sáng 6h00 – 12h00, buổi chiều 13h00 – 16h00, ngoài giờ: 16h – 19h | Cấp cứu: 24/7
- Địa chỉ: 82 Phạm Văn Đồng, Hiệp Long, Thanh Điền, Tây Ninh
- Hotline: 0276 3836 991 – 0941 696 939
- Email: dichvukhachhang@honghunghospital.com.vn
- Fanpage: