Sau một cơn xuất huyết não (đột quỵ), điều khiến nhiều gia đình lo lắng không chỉ là tình trạng liệt hay mất khả năng vận động, mà còn là việc người bệnh không còn tự ăn uống được như bình thường. Khi chức năng nuốt bị rối loạn, mỗi muỗng cháo hay ngụm nước đều có thể trở thành nguy cơ gây sặc, viêm phổi và suy kiệt.
Theo hướng dẫn của Hiệp hội Nội soi Tiêu hóa Hoa Kỳ (ASGE) và nhiều khuyến cáo quốc tế, mở thông dạ dày ra da qua nội soi (PEG) là phương pháp được ưu tiên ở những bệnh nhân cần hỗ trợ dinh dưỡng đường ruột kéo dài trên 4 tuần nhưng không thể ăn uống qua đường miệng an toàn.
Trong những trường hợp đó, kỹ thuật Mở thông dạ dày ra da qua nội soi (PEG) được xem là một giải pháp quan trọng giúp duy trì dinh dưỡng lâu dài, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh.
Bệnh nhân sau đột quỵ phải nuôi ăn qua sonde mũi hơn 3 tháng
Vừa qua, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng đã tiếp nhận một bệnh nhân nữ, 76 tuổi, nhập viện trong tình trạng sức khỏe suy kiệt sau xuất huyết não nặng. Người bệnh liệt tứ chi hoàn toàn, mất khả năng vận động và phụ thuộc hoàn toàn vào người thân trong sinh hoạt hằng ngày.
Đáng lo ngại hơn, bệnh nhân mất hoàn toàn phản xạ nuốt tự nhiên. Thức ăn, nước uống hoặc thậm chí nước bọt đều có nguy cơ đi “sai đường” vào phổi gây sặc nếu ăn qua đường miệng.
Trước đó, bệnh nhân phải được nuôi ăn bằng ống sonde mũi – dạ dày liên tục suốt hơn 3 tháng. Tuy giúp duy trì dinh dưỡng tạm thời, nhưng việc đặt sonde kéo dài bắt đầu gây ra nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và tâm lý người bệnh.
Biến chứng khi nuôi ăn bằng sonde mũi kéo dài ở bệnh nhân đột quỵ
Theo bác sĩ điều trị, bệnh nhân đang đối mặt đồng thời với nhiều biến chứng nguy hiểm do nằm liệt lâu ngày và phụ thuộc sonde mũi kéo dài.
Việc bất động trong thời gian dài làm tăng nguy cơ loét tỳ đè, teo cơ, viêm phổi ứ đọng và nhiễm trùng. Trong khi đó, ống sonde lưu lâu ở vùng mũi – họng có thể gây viêm loét niêm mạc, trào ngược dạ dày và đặc biệt là viêm phổi hít do thức ăn đi vào đường thở.
Theo nhiều nghiên cứu, khoảng 30-50% bệnh nhân đột quỵ gặp tình trạng rối loạn nuốt trong giai đoạn đầu sau bệnh. Tình trạng này làm tăng nguy cơ suy dinh dưỡng, mất nước và viêm phổi hít nếu không được can thiệp phù hợp.
Nếu tiếp tục trì hoãn thay đổi phương pháp nuôi ăn, người bệnh có thể suy dinh dưỡng nặng hơn, hít sặc tái diễn và đối mặt nguy cơ suy hô hấp đe dọa tính mạng.
Mở thông dạ dày ra da qua nội soi (PEG) là gì?
Sau khi hội chẩn, các bác sĩ đã quyết định thực hiện kỹ thuật Mở thông dạ dày ra da qua nội soi (PEG) để tạo đường nuôi ăn lâu dài an toàn hơn cho bệnh nhân.
Đây là kỹ thuật hiện đại giúp đưa thức ăn trực tiếp vào dạ dày thông qua một ống mở nhỏ ở thành bụng, dưới hướng dẫn của nội soi tiêu hóa.
Ưu điểm của kỹ thuật PEG:
- Thời gian thực hiện nhanh, chỉ khoảng 15 – 20 phút
- Thủ thuật ít xâm lấn
- Người bệnh được gây mê nên không đau đớn
- Giảm nguy cơ hít sặc và viêm phổi
- Thuận tiện cho chăm sóc lâu dài tại nhà
- Đảm bảo dinh dưỡng ổn định cho người bệnh sau đột quỵ
Trong quá trình thực hiện, ê-kíp nội soi tiêu hóa phối hợp chặt chẽ cùng ê-kíp gây mê hồi sức để đảm bảo an toàn tối đa cho người bệnh lớn tuổi có nhiều nguy cơ biến chứng.
Sự phối hợp liên chuyên khoa góp phần quyết định thành công của ca thủ thuật
Điểm mấu chốt làm nên thành công của ca mở thông dạ dày ra da qua nội soi (PEG) không chỉ đến từ việc lựa chọn đúng thời điểm can thiệp, mà còn là sự phối hợp chặt chẽ giữa ê-kíp nội soi tiêu hóa và ê-kíp gây mê hồi sức.
Trong suốt quá trình thực hiện, bệnh nhân được gây mê an toàn, hoàn toàn không có cảm giác đau đớn hay khó chịu.
Đồng thời, ê-kíp gây mê hồi sức liên tục theo dõi và kiểm soát chặt chẽ các chức năng sống, giúp người bệnh duy trì trạng thái ổn định, tạo điều kiện thuận lợi để ê-kíp nội soi thao tác chính xác, nhanh chóng và đạt hiệu quả tối ưu.
Kết quả sau mở thông dạ dày ra da (PEG) ở bệnh nhân đột quỵ
Ca mở thông dạ dày ra da diễn ra thuận lợi. Sau thủ thuật:
- Vùng da quanh ống mở khô ráo, không rò dịch
- Người bệnh hồi phục ổn định
- Sau 12 – 24 giờ đã có thể bắt đầu nuôi ăn trở lại qua đường PEG
- Hệ tiêu hóa hấp thu tốt
Đặc biệt, sau hơn 3 tháng chịu đựng ống sonde qua mũi, bệnh nhân đã được tháo bỏ hoàn toàn sonde cũ. Điều này giúp vùng mũi họng dễ chịu hơn, hỗ trợ hô hấp tự nhiên và giúp việc chăm sóc vệ sinh của người nhà nhẹ nhàng hơn rất nhiều.
Không chỉ là giải pháp dinh dưỡng, PEG còn góp phần cải thiện sự thoải mái, giảm đau đớn và nâng cao chất lượng sống cho người bệnh trong hành trình phục hồi lâu dài sau đột quỵ.
Khi nào bệnh nhân nên được chỉ định mở thông dạ dày ra da (PEG)?
Đối với các bệnh nhân tai biến nặng, hôn mê hoặc rối loạn nuốt kéo dài, việc chủ động thực hiện mở thông dạ dày ra da (PEG) sớm là giải pháp nhân văn và khoa học, giúp người bệnh tránh được đau đớn của ống sonde mũi, phòng ngừa viêm phổi hít và đảm bảo nguồn dinh dưỡng vững chắc cho hành trình hồi phục phía trước.
Bài viết được tham vấn bởi: BS. Nguyễn Thành Tài
Bác sĩ khoa Nội Soi, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng
Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.
Để được tư vấn cụ thể hoặc đăng ký thăm khám, Quý khách hàng có thể liên hệ:
- Qua Hotline: (0276) 3836 991 – 0941 6969 39
- Qua ứng dụng “BV Hồng Hưng – Đăng ký Khám bệnh”: Trên CH Play (Android) & Trên App Store (iOS)
———————————————————————–
BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG
82 Phạm Văn Đồng, Hiệp Long, Thanh Điền, Tây Ninh
- Cấp cứu: 24/7 | Khám ngoại trú: sáng 6h00 – 12h00, chiều 13h00 – 16h00 | Ngoài giờ: 16h – 19h
- Hotline: 0276 3836 991 – 0941 696 939
- Email: dichvukhachhang@honghunghospital.com.vn
- Fanpage: