Colchicin là thuốc kê đơn, được sử dụng chủ yếu để điều trị cơn gút cấp và phòng ngừa tái phát cơn gút. Do colchicin có khoảng điều trị hẹp, việc sử dụng quá liều hoặc phối hợp không phù hợp với một số thuốc có thể gây ngộ độc nghiêm trọng. Hiểu rõ cách dùng, tác dụng phụ, tương tác thuốc và những trường hợp cần thận trọng sẽ giúp hạn chế nguy cơ ngộ độc và các biến chứng không mong muốn.
1. Thuốc colchicin là thuốc gì?
Colchicin là thuốc kê đơn thuộc nhóm thuốc điều trị bệnh gút, thường được bào chế dưới dạng viên nén 0,5 mg, 0,6 mg hoặc 1 mg; một số sản phẩm có thể phối hợp colchicin với probenecid. Một số tên thương mại của colchicin gồm Colchicina Seid, Dochicin, Colchicine, Colchicin (KPC) và Cocilone.
2. Thuốc Colchicin dùng để làm gì?
Colchicin được sử dụng chủ yếu để điều trị cơn gút cấp, thuốc có hiệu quả tốt hơn khi được dùng sớm, ngay khi xuất hiện các triệu chứng như đau, nóng và sưng đỏ tại khớp. Ngoài ra, bác sĩ có thể chỉ định colchicin để phòng ngừa cơn gút cấp tái phát, đặc biệt trong giai đoạn đầu khi người bệnh bắt đầu điều trị với thuốc hạ acid uric như allopurinol hoặc thuốc tăng thải acid uric. Thuốc giúp giảm phản ứng viêm do các tinh thể urat gây ra, nhưng không làm giảm acid uric trong máu và không thay thế thuốc hạ acid uric.
3. Ai có thể dùng thuốc colchicin?
Colchicin có thể được sử dụng cho người lớn mắc bệnh gút khi có chỉ định của bác sĩ. Người cao tuổi hoặc người có bệnh gan, thận cần được bác sĩ đánh giá trước khi sử dụng để lựa chọn liều phù hợp.
4. Liều dùng tham khảo của colchicin
Điều trị cơn gút cấp: Nên dùng càng sớm càng tốt, tốt nhất trong 12 giờ đầu. Phác đồ liều thấp thường dùng 1 mg ngay khi khởi phát, sau 1 giờ dùng thêm 0,5 mg. Các liều tiếp theo cần thực hiện theo hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ. Người bệnh có thể được phối hợp với thuốc chống viêm không steroid (NSAID) khi phù hợp và không có chống chỉ định.
Phòng ngừa tái phát cơn gút: Thường dùng 0,5–1,2 mg/ngày, chia 1–2 lần, đặc biệt trong thời gian đầu khi bắt đầu thuốc hạ acid uric. Thời gian điều trị tùy tình trạng bệnh và chỉ định của bác sĩ.
5. Dùng thuốc colchicin như thế nào?
Colchicin dạng viên được uống trực tiếp; liều dùng thuốc có thể cần điều chỉnh ở người cao tuổi, suy gan hoặc suy thận. Người bệnh cần dùng đúng liều và thời điểm theo hướng dẫn của bác sĩ/dược sĩ. Không tự ý tăng liều, dùng kéo dài hoặc tự dùng lại colchicin khi xuất hiện cơn gút mới.
6. Quên liều hoặc dùng quá liều colchicin thì làm gì?
Quên liều
Nếu quên một liều colchicin, hãy dùng thuốc ngay khi nhớ ra. Nếu đã gần thời điểm dùng liều tiếp theo, bỏ qua liều đã quên và tiếp tục dùng thuốc theo lịch thông thường. Không dùng gấp đôi liều để bù cho liều đã quên.
Quá liều
Các dấu hiệu sớm thường gặp là buồn nôn, nôn, đau bụng và tiêu chảy; trường hợp nặng có thể dẫn đến suy thận, rối loạn ý thức, rối loạn nhịp tim, suy hô hấp và suy đa cơ quan. Nếu nghi ngờ dùng quá liều, người bệnh cần đến cơ sở y tế ngay, kể cả khi chưa xuất hiện triệu chứng; không tự gây nôn hoặc tự điều trị tại nhà. Hiện chưa có thuốc giải độc đặc hiệu, việc điều trị chủ yếu là theo dõi và điều trị hỗ trợ tại cơ sở y tế.
7. Tác dụng phụ có thể gặp khi dùng colchicin
Colchicin có thể gây một số tác dụng phụ, trong đó rối loạn tiêu hóa là biểu hiện thường gặp nhất. Người bệnh có thể gặp đau bụng, buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy. Một số trường hợp có thể xuất hiện đau họng. Khi sử dụng kéo dài hoặc ở người có nguy cơ cao, colchicin có thể gây rụng tóc, thay đổi tế bào máu, tổn thương cơ hoặc thần kinh ngoại vi. Hiếm gặp hơn có thể xảy ra chảy máu tiêu hóa, tổn thương gan, tổn thương thận hoặc phát ban da.
Lưu ý: Nếu xuất hiện nôn hoặc tiêu chảy nhiều, đau bụng dữ dội, đau họng, sốt, bầm tím hoặc chảy máu bất thường, đau hoặc yếu cơ, nước tiểu sẫm màu bất thường, người bệnh cần ngừng thuốc và liên hệ bác sĩ để được đánh giá.
8. Ai không nên dùng thuốc colchicin?
Không nên sử dụng colchicin nếu người bệnh dị ứng với bất kỳ thành phần nào của thuốc, mắc bệnh suy gan nặng; suy thận nặng; đồng thời suy gan và suy thận hoặc có rối loạn nghiêm trọng về tế bào máu. Người bệnh suy gan hoặc suy thận đang sử dụng các thuốc như ciclosporin, verapamil, quinidin, ritonavir, atazanavir, indinavir, clarithromycin, telithromycin hoặc itraconazol không nên tự ý dùng colchicin vì có thể làm tăng nguy cơ ngộ độc. Phụ nữ mang thai hoặc đang nuôi con bằng sữa mẹ cần trao đổi với bác sĩ trước khi sử dụng để được đánh giá lợi ích và nguy cơ.
9. Ai cần thận trọng khi dùng thuốc Colchicin?
Do colchicin có khoảng an toàn hẹp, người bệnh cần sử dụng đúng liều và được theo dõi phù hợp, đặc biệt là người cao tuổi; thể trạng yếu; người có bệnh gan, thận, tim mạch, bệnh tiêu hóa hoặc bất thường về tế bào máu. Nếu phải sử dụng colchicin trong thời gian dài, bác sĩ có thể yêu cầu kiểm tra công thức máu và chức năng gan, thận để theo dõi an toàn. Ngoài ra, một số thuốc có thể làm tăng nồng độ colchicin và nguy cơ ngộ độc, đặc biệt là ở người suy gan hoặc suy thận.
Lưu ý: Người bệnh cần thông báo đầy đủ cho bác sĩ/dược sĩ về tất cả các thuốc đang sử dụng, kể cả thuốc không kê đơn và thực phẩm chức năng.
10. Thuốc Colchicin có thể tương tác với gì?
Một số thuốc có thể làm tăng nồng độ colchicin trong cơ thể và nguy cơ ngộ độc. Các thuốc cần đặc biệt lưu ý gồm ciclosporin, verapamil, quinidin, clarithromycin, erythromycin, itraconazol và ritonavir; nguy cơ này cao hơn ở người có bệnh gan hoặc thận, vì vậy không nên tự ý phối hợp các thuốc này với colchicin. Ngoài ra, hydroxycloroquin, digoxin, statin và fibrat có thể làm tăng nguy cơ độc tính trên cơ khi dùng cùng colchicin. Nếu xuất hiện đau cơ, yếu cơ, tê bì hoặc nước tiểu sẫm màu bất thường, người bệnh cần ngưng thuốc và liên hệ bác sĩ để được đánh giá.
11. Bảo quản thuốc Colchicin như thế nào?
Bảo quản colchicin trong bao bì gốc, ở nơi khô ráo, tránh ánh sáng và độ ẩm, nhiệt độ không quá 30°C. Để thuốc xa tầm tay trẻ em và không sử dụng thuốc khi đã quá hạn hoặc có dấu hiệu biến đổi bất thường về màu sắc, hình dạng hoặc chất lượng viên thuốc.
Các câu hỏi thường gặp về Thuốc Colchicin:
- Colchicin dùng để điều trị bệnh gì?
Colchicin được dùng để điều trị cơn gút cấp và phòng ngừa tái phát cơn gút.
- Colchicin có làm giảm acid uric không?
Không. Thuốc giúp giảm phản ứng viêm do tinh thể urat nhưng không làm hạ acid uric trong máu.
- Quên một liều Colchicin thì phải làm gì?
Uống ngay khi nhớ ra nếu chưa gần liều kế tiếp; nếu gần liều kế tiếp thì bỏ qua liều đã quên và không dùng gấp đôi.
- Dùng quá liều Colchicin có nguy hiểm không?
Có. Colchicin có khoảng liều an toàn hẹp, quá liều có thể gây ngộ độc nặng, thậm chí đe dọa tính mạng. Cần đến cơ sở y tế ngay khi nghi ngờ quá liều.
- Khi nào cần ngừng thuốc và đi khám?
Cần ngừng thuốc và đi khám khi xuất hiện buồn nôn, nôn, đau bụng, tiêu chảy, sốt, đau họng, chảy máu bất thường, yếu cơ, đau cơ.
Bài viết được tham vấn bởi: ThS. DS. Phạm Thị Tuyết Nhung
Dược sĩ khoa Dược, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng
Tài liệu tham khảo
Dược thư Quốc gia Việt Nam 2022 (Lần xuất bản thứ ba).
Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.
Để được tư vấn cụ thể hoặc đăng ký thăm khám, Quý khách hàng có thể liên hệ:
- Qua Hotline: (0276) 3836 991 – 0941 6969 39
- Qua ứng dụng “BV Hồng Hưng – Đăng ký Khám bệnh”: Trên CH Play (Android)& Trên App Store (iOS)
———————————————————————–
BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG
82 Phạm Văn Đồng, Hiệp Long, Thanh Điền, Tây Ninh
- Cấp cứu: 24/7 | Khám ngoại trú: sáng 6h00 – 12h00, chiều 13h00 – 16h00 | Ngoài giờ: 16h – 19h
- Hotline: 0276 3836 991 – 0941 696 939
- Email: dichvukhachhang@honghunghospital.com.vn
- Fanpage: