Tin Y Tế

Bức xạ trong y tế và sự giảm liều tia vượt trội của máy CT SOMATOM PRO.PULSE DUAL SOURCE

Bạn có biết: Chúng ta đang sống trong một “bể” bức xạ mỗi ngày?

Ngay cả khi bạn đang đi dạo dưới nắng, ngồi trong nhà hay thậm chí là khi đang ăn một quả chuối, cơ thể vẫn tiếp nhận một lượng bức xạ tự nhiên. Nguồn bức xạ này chủ yếu đến từ các tia vũ trụ xuyên qua bầu khí quyển, sự phân rã của các đồng vị phóng xạ có sẵn trong lòng đất như Uranium hay Thorium, và đặc biệt là khí Radon tích tụ trong các công trình xây dựng. Theo ước tính, trung bình một người tiếp nhận liều bức xạ khoảng 0,01 mSv (millisievert) mỗi ngày (khoảng 3mSv/năm) và con số này hoàn toàn nằm trong ngưỡng an toàn của con người.

buc xa y te

“Giải mã” liều lượng tia X: Chụp CT có đáng lo ngại như bạn nghĩ?

Tia X là gì?

Tia X (hay X-ray) là một trong những phát minh vĩ đại nhất của vật lý hiện đại, đóng vai trò “đôi mắt thứ hai” giúp các bác sĩ nhìn thấu bên trong cơ thể con người mà không cần phẫu thuật.

Trong y tế, tia X là một dạng bức xạ năng lượng cao có khả năng xuyên thấu qua các mô mềm (như cơ và mỡ) nhưng bị cản lại bởi các mô đặc (như xương). Chính nhờ đặc tính này, hình ảnh thu được sẽ giúp bác sĩ dễ dàng phát hiện các vết gãy xương, tình trạng viêm phổi, hoặc các khối u bất thường.

Việc ứng dụng tia X trong y tế đã đem lại rất nhiều thành tựu trong công cuộc chăm sóc sức khỏe của toàn thể nhân loại trên thế giới. Tuy nhiên, mối lo ngại lớn nhất khi sử dụng tia X chính là tác hại của bức xạ ion hóa đối với tế bào sống. Nếu tiếp xúc với liều lượng cao hoặc chụp X-quang/CT quá nhiều lần trong thời gian ngắn sẽ làm tăng nguy cơ xảy ra các tác hại này như gây đột biến gen, mắc các bệnh lý về máu và mô, ảnh hưởng đến các cơ quan nhạy cảm như tủy xương, tuyến giáp, bộ phận sinh dục, hay các đối tượgn nhạy cảm nhu phụ nữ mang thai…

Hành trình tối ưu hóa liều tia: Càng hiện đại – Càng an toàn

Theo thời gian, công nghệ chẩn đoán hình ảnh đã tiến những bước dài để giảm thiểu tối đa lượng tia X mà bệnh nhân phải tiếp nhận:

  • Với máy chụp X-quang: liều bức xạ cho một lần chụp X-quang ngực thẳng ở người trưởng thành rất thấp, trung bình chỉ khoảng 0,02 – 0.1 mSv, chỉ tương đương với 10 ngày bạn sống trong môi trường tự nhiên.
  • Với các máy chụp CT Scanner đời đầu (khoảng 16 lát cắt): Liều tia X (liều hiệu dụng) khi chụp CT ngực thường dao động khoảng 7 – 10 mSvcho một lần chụp thông thường. Mức liều này tương đương với khoảng 400 lần chụp X-quang ngực thẳng
  • Với các máy chụp CT Scanner kế tiếp (từ 64 – 128 lát cắt): Liều hiệu dụng trung bình thường thấp hơn, dao động quanh mức 3 mSV, nhờ vào tốc độ quay nhanh (0,35 giây/vòng) và tính năng tự động giảm liều, giúp giảm đáng kể tia xạ so với các thế hệ máy cũ. Khi ứng dụng chế độ chụp ngực liều thấp (low dose) thì liều bức xạ rất thấp, trung bình chỉ khoảng 1–1.5 mSv, giảm 60 – 90% so với CT ngực thông thường. Điều này đã giúp ích rất nhiều trong việc tầm soát ung thư phổi được an toàn hơn.

SOMATOM Pro.Pulse: Đột phá giảm liều tia X cực thấp tại BVĐK Hồng Hưng

Thời gian gần đây, các thế hệ máy CT Scanner ngày càng hoàn thiện hơn và cho ra đời các dòng máy mới với hai nguồn phát đồng thời khi chụp (Dual Source), đặc biệt nhất là sự xuất hiện của máy CT SOMATOM Pro.Pulse Dual Source tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng, với cấu tạo ưu việt của máy khi sử dụng tấm lọc thiếc (Tin Filter) cùng với chế độ chụp Turbo FLASH, cho ra đời chế độ chụp ngực với liều tia cực thấp (ULTRA-LOW Dose), đã làm giảm liều hiệu dụng xuống mức rất thấp, CHỈ KHOẢNG 0,1 – 0,5 mSv cho một lần chụp, tương ứng với khoảng 2 lần chụp X-quang ngực, một bước đột phá rất tuyệt vời trong việc giảm tác hại khi sử dụng bức xạ trong y tế.

Với sự đầu tư và đổi mới mạnh mẽ này, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng hứa hẹn sẽ đóng góp thật nhiều trong công cuộc chăm sóc sức khỏe của mọi người dân, nhất là trong việc tầm soát phát hiện sớm các bệnh lý ung bướu, trong đó có ung thư phổi – là loại ung thư hàng đầu ở nam giới.

Tại sao công nghệ này lại quan trọng với bạn?

Việc giảm liều tia xuống mức “siêu thấp” mang lại ý nghĩa cực kỳ lớn, đặc biệt là trong:

  • Tầm soát ung thư định kỳ: Giúp phát hiện sớm khối u ở giai đoạn mầm mống mà không lo ngại tích tụ bức xạ qua nhiều năm.
  • Đối tượng nhạy cảm: An toàn hơn cho trẻ em, người trẻ tuổi cần theo dõi bệnh lý nhiều lần.
  • Độ chính xác tuyệt đối: Liều tia thấp nhưng chất lượng hình ảnh vẫn sắc nét, giúp bác sĩ không bỏ sót bất kỳ tổn thương nhỏ nào.

Lời kết từ chuyên gia

Sự đầu tư mạnh mẽ vào hệ thống CT SOMATOM Pro.Pulse Dual Source là lời cam kết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng trong việc mang đến những giải pháp y tế Hiệu quả nhất – An toàn nhất. Giờ đây, bạn có thể hoàn toàn yên tâm thực hiện các tầm soát chuyên sâu để bảo vệ sức khỏe bản thân và gia đình.

Tài liệu tham khảo:

  1. Gobi K, Arunachalam VK, Varatharajaperumal RK, Cherian M, Periaswamy G, Rajesh S. The role of ultra-low-dose computed tomography in the detection of pulmonary pathologies: a prospective observational study. Pol J Radiol. 2022 Nov 4;87:e597-e605. doi: 10.5114/pjr.2022.121433. PMID: 36532248; PMCID: PMC9749781.
  2. Thông tư 30/2016/TT -BYTquy định Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 30/2016/BYT về bức xạ tia X
  3. Ogbole GI. Radiation dose in paediatric computed tomography: risks and benefits. Ann Ib Postgrad Med. 2010 Dec;8(2):118-26. doi: 10.4314/aipm.v8i2.71823. PMID: 25161479; PMCID: PMC4111023.
  4. Smith-Bindman R, Lipson J, Marcus R, et al. Radiation Dose Associated With Common Computed Tomography Examinations and the Associated Lifetime Attributable Risk of Cancer. Arch Intern Med. 2009;169(22):2078–2086. doi:10.1001/archinternmed.2009.427

 

Tác giả: BS.CKI Lê Tuấn Anh

Bác sĩ Khoa Chẩn đoán Hình ảnh, Bệnh viện Đa khoa Hồng Hưng

Theo dõi Fanpage Sống khỏe cùng Hồng Hưng để cập nhật kiến thức y khoa bổ ích.

——————————————————

BỆNH VIỆN ĐA KHOA HỒNG HƯNG

Thời gian hoạt động: Khám ngoại trú từ Thứ hai đến Chủ nhật hàng tuần, buổi sáng 6h00 – 12h00, buổi chiều 13h00 – 16h00, ngoài giờ: 16h – 19h | Cấp cứu: 24/7

Copyright © 2026 Bệnh viện Hồng Hưng. All Rights Reserved